کوه چهل چشمه و قله شاه نشین کردستان

وقتی مشغول چیدن پرتقالهای خوشمزه میشوید، فراموش میکنید که در همسایگی کویرلوت هستید و بیشتر حس بودن در شمال ایران را دارید. بنابراین وقتی از کنار آنها به پایین نگاه میکنید منظرهای به وسعت کل روستا تا کویرلوت زیبا، زیر پاهای شماست. بعدها مردم در کنار روستا شروع به ساختن خانههایی جهت اسکان موقت با ساختار جدید کردند. ما یک مجموعهای از برنامهها را در کنار یکدیگر تعریف کردیم. اینكه ایرانیان باستان چگونه و با چه وسیله ای به دانش تصفیه مس دست یافته و یا در چه كوره هایی عمل جداسازی فلز از سنگ معدن را انجام می دانند بر ما مشخص نیست ، به هر روی مس در تمام استان ها به ویژه در استان های كرمان ، اصفهان، خراسان و آذربایجان شرقی از فراوانی مطلوبی برخوردار است.

باستان شناسها معتقدند كه قدمت این روستا به شاهك نشین باریكانو در سرزمین ماد یا مادستان باز میگردد. کال جنی یا درهی جنها درهای در شمال طبس است. برای رسیدن به این درهی هیجانانگیز و دیدن طاق شاه عباسی و چشمهی مرتضی علی و گبَرهای سه هزار ساله، باید از روستای خَرو عبور کرد. بازدید از این موزه شاید در نگاه اول کمی عجیب به نظر برسد، ولی قطعا افرادی که به این عرصه علاقه دارند میتوانند از دیدن آن لذت ببرند. کمی که پیشتر برویم، به روستایی میرسیم که دیدن آن جزو واجبات این سفر است. دو راهی تلمادره در فاصله ۳۵ کیلومتری فولادمحله واقع شده و نشانه آن پاسگاه نیروی انتظامی و کمی آن طرف تر پمپ بنزین است.

دماوند در دامنه ارتفاعات شمال غرب آن , در فاصله 3500 متری مرکز شهر دماوند، میان یکی از دره هایی که آبریز از غرب به شرق امتداد دارد و به رودخانه مرکزی دماوند متصل میشود واقع شده است. این دره در امتداد خروجی قناتی در نزدیکی روستای اِزمیغان واقع شده و ۳۵ کیلومتر با شهرستان طبس فاصله دارد. در ۲۰ کیلومتری جاده دیواندره – سقز، تابلویی با عنوان شریف آباد وجود دارد که با گذشتن از آن و عبور از چند روستای دیگر با طی حدود ۵۰ کیلومتر به روستای بست می رسید. حدود پنج کیلومتر را با پای پیاده طی میکنید.

همینطور که پیاده از دل این رودخانه گذر میکنید، سرتان را بالا بگیرید و از مناظر اطرافتان پر از لذت شوید. اما به محض این که سرتان را بالا میآورید نخلهای سروقامت را میبینید که با عظمتشان روی این میوههای نارنجی سایه افکندهاند. همنشینی نه چندان آشنا و معمول، اما دوست داشتنی و شیرین! چیزی که در وهلهی اول از طبیعتش به چشم میخورد همنشینی درختان نخل و پرتقال است. سپیدان در میان درههای زاگرس جنوبی قرار گرفته و پوشش گیاهی اطراف این شهرستان از درختان کاج، بلوط و افرا تشکیل شدهاند.

جايگاه گل ها در باغ ايراني، پای درختان بود. این آب با گذر از باغ گلشن، وارد شهر میشود و باغها و محلهها را آبیاری میکند. در بین پژوهشگران معاصر، تحقیقات « مهوش عالمی » و بازخوانی « ارشاد الزراعه » توسط ایشان نظریه دیگری را در زمینه الگوی چهارباغ مطرح می کند که برتک محوری بودن باغ و طرح چهارباغ تأکید دارد و نه دو محوری بودن آن . به طور کلی هر طایفه منزلگاههای مخصوص بهخود را دارد که در بین تمام عشایر مشخص است.

به نظر میرسد که این نام به طور کامل با مکان هماهنگ است و به زیبایی تمام این خطّۀ سرسبز و خرم را در یک کلمه توصیف کرده است. یکی از بخشهای جذاب، حمام قدیمی خزینهای روستاست که به طور کامل بازسازی شده و در خنکای هوای منطقه، گرمای لذتبخشی دارد. پس از شکل گرفتن ایدهی مرمت روستا، مراحل ابتدایی بازسازی از جمله نقشهبرداری و محلهبندی در فاصلهی سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۲ انجام و در نهایت با همت جوانان روستا مرمت بافت قدیمی و تخریبشده شروع شد.

تا کنون بخشهای مهمی از روستا از جمله حمام، مسجد قدیمی و مقبرههای خانوادگی نزدیک آن، خانههای قدیمی و جدارههای خشتی مرمت شده است و روند بازسازی روستا همچنان ادامه دارد. در صورت عدم تمایل میتوانید به راهتان ادامه دهید تا به مسیر قدیمی و عمومی برسید. همانگونه که به مسیرتان ادامه میدهید بهتدریج متوجه اختلاف دمای آب میشوید و به نقطهای میرسید که یک پایتان در آب گرم و پای دیگر در آب سرد قرار دارد! وجود تونلها و خانههایی به نام خانهی گَبَرها در دل دیوارهها، از دیگر جذابیتهای این دره است.

ساخت این تونلها و حفرهها احتمالا به زمان ساسانیان برمیگردد. این حفرهها و تونلها در دامنهی جدارههای این دره قرار گرفتهاند. مسیر دسترسی به این حفرهها خیلی دشوار است. در مسیر این حفرهها تونلهایی دیده میشود که احتمالا راه ارتباطی آنها با هم بوده است. طاق شاه عباسی میان دو کوه نزدیک به هم ساخته شده و شامل طاقی آجری است که پاکار آن بر کوههای سنگی دو طرف رودخانه قرار دارد. این طاق قدیمیترین بخش بناست. قالیبافی، مهمترین صنعت دستی مردم این روستاست. مردم شهر کوهپایه اصفهان به کشاورزی و دامداری و کارهای اداری مشغول هستند.

شهر دماوند در استان تهران واقع شده است و از مناطق خوشآبوهوای این استان است. چشمه سورت در جنوب شرقی ساری ،در ارتفاعات مابین دو روستای ارست و مالخاست واقع شده است . دو قسمتی بودن بنا از نظر زمان ساخت به خصوص از پشت طاقبند بهخوبی قابل مشاهده است. تاکنون نظریه های قابل قبول و قاطعی درباره این چشمه اسرارآمیز ابراز نگردیده است. دورتادورتان با صخرههایی که گاه نخلی از دلش بیرون زده محاصره شده و این شمایید و این درهی اعجابانگیز! در ادامهی مسیر درهی مرتضی علی، به طاق زیبای شاه عباسی میرسیم که بیش از ۷۰۰ سال قدمت دارد.

مجموعهی تاریخی و طبیعی کال سَردَر ترکیبی است از چند اثر تاریخی (با قدمت ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ سال) مانند طاق عباسی و خانه گَبَری، خاصیت طبی و درمانی چشمه و پدیدههای کمنظیر ژئومورفولوژیکی و ژئوتوریسمی. ولی دلتنگی آنها برای خانههای باصفا، معماری منحصربهفرد و خاطرات شیرین روستا، باعث شد ایدهی بازگشت به روستای تاریخی و مرمت آن مطرح شود. از روستای خرو تا ابتدای ورودی مجموعهی تاریخی و طبیعی کال سَردَر که حمام مرتضی علی و طاق شاه عباسی را در خود جای داده، با خودرو ۵ دقیقه راه است. در روستای خرو محلهای اقامتی یک روزه و چند روزه مناسب وجود دارد.

از تفریحات لذتبخشی که امکان انجام آنها در کویر ورزنه وجود دارد میتوان به کویرنوردی با آفرود، موتورسواری چهارچرخ، شترسواری، باگیسواری، زیپلاین و پاراگلایدر، اشاره کرد. از غذاهای رایج روستای اصفهک، میتوان به انواع آش و آبگوشتهای محلی اشاره کرد. خرما و زعفران سوغات روستای اصفهک است. بیشک یکی از زیباترین سوغات در بین شهرهای کشور مختص محلات است. دشت لوت پهنهای است وسیع بین استانهای خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و کرمان که یک دهم مساحت کشور را اشغال کرده است و با این گستردگی، بیست و پنجمین کویر بزرگ دنیا به حساب میآید.

دیدگاهتان را بنویسید